Ketojenı̇k Dı̇yet Nedı̇r?

Ketojenik diyet, tıpta özellikle çocuklarda kontrol edilmesi zor, yani refrakter epilepsiyi tedavi etmek için kullanılan yüksek yağlı besinler ile yeter miktarda protein içeren besinlerin öncelikli tüketildiği, düşük karbonhidratlı bir diyettir.

Ketojenik diyetin halk arasındaki bir diğer adı da keto diyettir. Gerçekleştirilen sınırlı tıbbi çalışmalar sonucunda, ketojenik diyet sürecinde aralarında özellikle epilepsi olmak üzere alzheimer, diyabet ve kanser gibi birtakım hastalıklara ve sağlık sorunlarına karşı faydalarının yanı sıra kilo verilmesinde yardımcı olduğu görülmüştür. Ancak diyetin uzun süre kesintisiz devam ettirilmesi sağlık açısından tehlikeli sonuçlara yol açabilir. Yapılan araştırmalar, tıp uzmanları tarafından henüz yeterli görülecek çapta gerçekleştirilmediği için ketojenik diyete başlama ve diyeti sürdürme kararlarının dikkatli bir şekilde, ideal şartlar altında ve mutlaka bir diyetisyene başvurarak alınması tavsiye edilmektedir.

Ketojenik diyetin epilepsi tedavisi için kullanıldığı araştırmalarda, vakaların yarısından fazlasında epilepsi nöbetlerinde farklı oranlarda azalma görülmüştür. Hastaların belirli bir yüzdesinde ketojenik diyet, Atkins diyeti ve diğer düşük karbonhidrat diyetleri ile birçok benzerliğe sahiptir. Ketojenik diyetin temelinde vücudun dışarıdan karbonhidrat alımını büyük ölçüde azaltmak vardır. Karbonhidrat alımındaki bu azalma, vücudu ketozis adı verilen metabolik bir duruma sokar. Ketozis durumunda vücut enerji için yağ yakmada çok daha verimli bir hale gelir ve vücut enerji ihtiyacını karbonhidratlar yerine yağlardan karşılamaya başlar. Bu süreç dahilinde yağ karaciğerde ketonlara dönüştürülür ve bunlar beyin için dahi enerji sağlamak üzere kullanılabilir. Ketojenik diyetler hem kan şekeri değerlerinde hem de insülin seviyelerinde büyük bir düşmeye neden olabilir.

Ketojenik Diyet Türleri Nelerdir?

Ketojenik diyetin farklı türleri vardır. Bunlar arasında en yaygın olanları:

Standart Ketojenik Diyet (SKD)
Yüksek Proteinli Ketojenik Diyet
Döngüsel Ketojenik Diyet (DKD)
Hedefe Yönelik Ketojenik Diyet (HKD)

Döngüsel veya hedefli ketojenik diyetler daha gelişmiş yöntemlerdir ve temel olarak vücut geliştiriciler veya sporcular tarafından uygulanır. Profesyonel bir diyetisyen tarafından destek alınmadan uygulanması tıp uzmanlarınca tavsiye edilmemektedir. Üzerinde en çok bilimsel araştırma yapılmış türü ise standart ketojenik diyettir.

Standart ketojenik diyette çok düşük karbonhidrat, orta miktarda protein ve çok yağlı bir diyet sürdürülür. Diyette genellikle %75 oranında yağ, %20 oranında protein ve sadece %5 oranında karbonhidrat bulunur. Yüksek proteinli ketojenik diyet, standart ketojenik diyete benzerlik gösterse bile daha fazla protein içerir. Bu diyette genellikle %60 oranında yağ, %35 oranında protein ve yine %5 oranında karbonhidrat bulunur.